Fern samtök fyrirtækja í atvinnulífinu, Félag atvinnurekenda, Samtök atvinnulífsins, Bílgreinasambandið og Samtök verslunar og þjónustu, sendu dómsmálaráðuneytinu erindi í byrjun febrúar vegna „gullhúðunar“ EES-reglna um peningaþvætti, þ.e. að Ísland hefur lagt mun meira íþyngjandi kvaðir á t.d. bifreiða- og vélasala varðandi tilkynningaskyldu en önnur ríki Evrópska efnahagssvæðisins. Óskað var eftir fundi með dómsmálaráðherra vegna málsins. Ekki hefur verið brugðist við þeirri beiðni og ráðuneytið hefur ekki svarað erindinu.
Tilkynningaskylda lögð á bifreiða- og vélasala
„Gullhúðunin“ felst í því að á bifreiðasala og fyrirtæki sem selja margs konar vélar og tæki, þar með taldar landbúnaðarvélar, er lögð tilkynningaskylda, sem ekki er lögð á sambærileg fyrirtæki í öðrum EES-ríkjum, eftir því sem næst verður komist. Lögð er skylda á fyrirtækin að afla umfangsmikilla upplýsinga frá viðskiptavinum og í sumum tilvikum fara fram á gögn eins og skattframtöl, launaseðla og fleira slíkt við kaup á hvort heldur er bifreið eða heybindivél. Eins og Morgunblaðið fjallaði um í gær, veldur slíkt verulegu óhagræði, hvort heldur er fyrir viðskiptavini eða fyrirtækin sjálf. Skriffinnskan veldur verulegum kostnaði hjá fyrirtækjunum, sem á endanum veldur hækkuðu vöruverði.
Háar stjórnvaldssektir þrátt fyrir samstarfsvilja
Í erindi samtakanna er bent á að fyrirtæki í bílainnflutningi og -sölu hafi, eftir að tilkynningaskyldan var lögð á þau, lagt í töluverða fjárfestingu í ráðgjöf, kerfum og þjálfun starfsmanna til að takast á við þær lagaskyldur, sem á þau hafa verið felldar. Þrátt fyrir ríkan samstarfsvilja fyrirtækjanna hafi Skatturinn ávallt gert athugasemdir við ferla, kerfi, þjálfun starfsmanna og framkvæmd í eftirlitsheimsóknum. Í kjölfarið hafi fyrirtækin verið sektuð um tuga milljóna króna stjórnvaldssektir.
„Þessi staða hefur ítrekað verið rædd á vettvangi samtakanna og virðist stjórnendum fyrirtækjanna að það sé sama hve miklum fjármunum og vinnu þeir eyða í ferla, kerfi og menntun og þjálfun starfsfólks, þeim muni aldrei takast að uppfylla þær kröfur sem Skatturinn gerir, m.a. hvað varðar sönnun þess að gripið hafi verið til þess sem stofnunin telur réttar eða rétt framkvæmdar aðgerðir. Því vaknaði sú spurning hvort það sé raunverulega við hæfi að löggjöf, sem ætlað er að vernda fjármálakerfið, hvers stofnanir halda nú þegar úti miklu innra eftirliti í samræmi við ákvæði laga um varnir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, taki jafnframt til bifreiðaumboða og bifreiðasala. Áleitnar spurningar hafa til að mynda vaknað þegar bifreiðaumboðum og bifreiðasölum hefur gert að framkvæma aðgerðir sem þegar hafa verið unnar af t.d. fjármálastofnunum eða afla upplýsinga og skjala gögn þó þau liggi þegar fyrir í kerfum Skattsins. Þá hefur ítrekað komið fram að erlend bifreiðaumboð og bifreiðasalar kannist ekki við að sæta slíkum kröfum,“ segir í erindi samtakanna til dómsmálaráðuneytisins.
Yfirlýsingar um einföldun regluverks innantóm orð
Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri FA, segir að skortur á viðbrögðum úr ráðuneytinu komi verulega á óvart. „Ríkisstjórnin hefur þá yfirlýstu stefnu að einfalda regluverk fyrirtækja og draga úr gullhúðun Evrópureglna. Þegar fagráðuneytum, í þessu tilviki dómsmálaráðuneytinu, er bent á æpandi dæmi um að Ísland er að flækja regluverkið fram úr hófi og gengur miklu lengra en önnur EES-ríki, með alvarlegum afleiðingum bæði fyrir fyrirtæki og neytendur, verður hins vegar fátt um svör og við verðum ekki vör við neinn vilja til að leysa úr málinu. Þetta er í hróplegu ósamræmi við þær yfirlýsingar sem eru gefnar á tyllidögum um að það eigi að einfalda regluverk atvinnulífsins og ekki hægt að draga aðrar ályktanir en að þær séu innantóm orð.“