Árni M. Mathiesen, fyrrverandi stjórnarformaður Betri samgangna, segir að samgöngusáttmáli höfuðborgarsvæðisins gangi út á jafnvægi í eflingu samgangna akandi, hjólandi, gangandi og þeirra sem ferðast með almenningssamgöngum. Hann segir að Reykjavíkurborg hafi hins vegar tekið almenningssamgönguþáttinn út úr sem „merkisberandi“ þátt og innan borgarstjórnarmeirihlutans sé unnið að því að leggja steina í götu bílaumferðar. Árni segir engan vafa á því að hægt sé að útfæra skipulag Suðurlandsbrautar þannig að ekki verði þrengt að bílaumferð.
Samgöngusáttmálinn ekki á kostnað bílasamgangna
Í hlaðvarpsþættinum Kaffikróknum ræðir Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, við Árna um samgöngusáttmálann, sem viðmælandinn gjörþekkir, en Betri samgöngur eru félag sem sett var á fót til að hrinda samgöngusáttmálanum í framkvæmd og Árni var þar stjórnarformaður 2020-2024. Hægt er að horfa á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ólafur segir í samtalinu að margir tengi sáttmálann fyrst og fremst við eflingu almenningssamgangna og Borgarlínu. „Það er ekkert óeðlilegt, því að sá aðilinn sem hefur verið horft mest til í þessu sambandi, það er að segja borgin, hefur kosið að gera þetta að merkisberandi þætti samgöngusáttmálans, þótt það sé mjög langt frá því að sáttmálinn sé á kostnað bílasamgangna eða stofnveganna, hvorki fjárhagslega né þess sem er fyrirséð að séu áhrifin af sáttmálanum,“ segir Árni. „Það er svo langt frá því að það sé gert ráð fyrir að samgöngur með bílum muni minnka. Þær munu, ef vel tekst til, ekki aukast eins mikið og þær hefðu annars gert.“
Yfirboð í andstöðu við bílinn
Árni segist skynja sterkt að þeir sem koma að framkvæmd sáttmálans hafi mismunandi skoðanir á útfærslu hans. „Sumir þeirra hafa ekkert hikað við að beita sínum kröftum og völdum til þess að halda aftur af því sem þeim líkar verr við og reyna síðan að ýta áfram því sem þeim líkar vel við,“ segir Árni og svarar aðspurður að þar sé um að ræða suma innan núverandi meirihluta borgarstjórnar. „Það er kannski líka vandi að þegar eru margir flokkar með svipaðar skoðanir eru þeir að keppa innbyrðis og yfirbjóða hver annan hvað þeir geti verið í mikilli andstöðu við bílinn og hvað þeir geti lagt mikið af steinum í götu bílsins – en þetta á ekki við um alla.“
Nægt pláss á Suðurlandsbraut
Ólafur ræðir gagnrýni fyrirtækja við Suðurlandsbraut og í Múlahverfi á deiliskipulag Borgarlínu um Suðurlandsbraut og spyr Árna hvort hann haldi að hægt hefði verið að útfæra skipulagið öðruvísi. „Ég held ekkert um það, ég bara veit það,“ segir Árni. „Það eru mörg ár síðan ég sagði í fjölmiðlum að vegna samgöngusáttmálans eða Borgarlínu væri engin þörf á að fækka akreinum á Suðurlandsbraut. Það er nægt pláss þar.“ Hann minnir á að þáverandi borgarstjóri hafi rætt um að ný Þjóðarhöll neðan við Suðurlandsbraut yrði byggð þannig að hægt yrði að ganga af annarri eða þriðju hæð hallarinnar beint inn og út á Borgarlínustöð. Það væri augljóslega ekki miðlæg borgarlína, heldur norðan götunnar.
Árni bendir á að Borgarlínan geti ekki verið miðlæg á öllum götum gróinnar borgar, það verði að taka tillit til aðstæðna. „Sums staðar verður hún að vera í kantinum og þegar þú ferð síðan að horfa á almenningssamgöngurnar í heild, þá er alveg augljóst að Borgarlínan getur ekki verið annað en mósaík af ýmsum kostum, miðlægri Borgarlínu og hliðstæðri og þegar hún tengist við almenna strætókerfið ertu kominn með enn aðra útfærslu. Þegar þú ert kominn út í raunveruleikann verður að hafa sveigjanleika til að taka tillit til aðstæðna og þú mátt ekki láta hugmyndafræði einhvers grenjandi minnihluta ráða því hvernig niðurstöðurnar verða.“
Árni og Ólafur ræða vítt og breitt um samgöngusáttmálann og það sem hann felur í sér, hvort ástæða sé til að endurskoða hann og hvenær fjármögnun hans, til dæmis með veggjöldum á bílaumferð, þurfi að skýrast.
