Morgunblaðið hefur undanfarna daga fjallað um framgöngu Íslandspósts á markaði fyrir póstsendingar fyrirtækja, einkum netverslana. Blaðið hefur fengið ábendingar um að Pósturinn bjóði netverslunum afslátt gegn því að þær hafi Póstinn sem fyrsta val þegar valinn er afhendingarmáti vöru. Þá hefur Pósturinn ástundað að bæta tölustafnum 1 fyrir framan heiti afhendingarstaða sinna þannig að þeir raðist ofar þegar viðskiptavinir velja afhendingarmáta um leið og þeir ganga frá kaupum á netinu.
Í viðtali í Morgunblaðinu í gær hafnaði Þórhildur Ólöf Helgadóttir, forstjóri Póstsins, því að fyrirtækið beitti bolabrögðum í samkeppni um þjónustu við netverslanir og neitaði því meðal annars að fyrirtækið byði netverslunum sérkjör ef þær hökuðu við að hafa Póstinn efstan á lista yfir afhendingarmöguleika.
Í Morgunblaði dagsins í dag er rætt við Ólaf Stephensen, framkvæmdastjóra FA, sem segir svör forstjóra Póstsins ekki passa við þann veruleika, sem blasi við á póstmarkaðnum. Ólafur segir augljóst að Pósturinn misbeiti markaðsráðandi stöðu sinni á pakkamarkaðnum til að hindra nýja keppinauta í að ná fótfestu.
Pakkaþjónustan ónæm fyrir kostnaðarhækkunum?
„Pósturinn hefur að undanförnu hækkað gjaldskrár á ýmissi þjónustu annarri en pakkasendingum, þar sem samkeppnin er hörðust, til að mæta viðvarandi taprekstri og fær hundruð milljóna króna úr sjóðum skattgreiðenda en finnur nú skyndilega svigrúm til ríflegra afslátta til að undirbjóða verð einkarekinna keppinauta,“ segir Ólafur í samtali við Morgunblaðið.
Hann segir það hafa vakið athygli FA að Pósturinn hafi við hækkun á annarri þjónustu vísað m.a. til launahækkana og kílómetragjalds sem kostnaðarhækkana sem hefðu áhrif á verðskrár.
„Þessir þættir virðast hins vegar ekki hafa nein áhrif á pakkaþjónustuna. Listaverðið á höfuðborgarsvæðinu hefur verið óbreytt í tvö ár, á tíma launahækkana og verðbólgu, og á landsbyggðinni lækkaði það í febrúar 2025. Afslættir hafa hækkað duglega. Hámarksafsláttur, sem var 10%, er kominn í 20%, þannig að í raun hefur verð lækkað,“ segir hann.
Fullyrðingar forstjórans passa ekki við gögnin
Ólafur segir fullyrðingar forstjóra Póstsins ekki ríma við þann veruleika sem FA sjái úti á markaðnum. „Þar er augljóslega í gangi hörð sókn Póstsins til að ná til sín viðskiptum, með skilyrtum afsláttum og tæknibrellum til að raðast ofar í vali á afhendingarmáta þegar neytendur kaupa vörur í netverslunum. Við höfum séð tölvupósta frá sölumönnum Póstsins, þar sem netverslunum eru boðin afsláttarkjör gegn því að Pósturinn birtist sem fyrsti kostur við val viðskiptavina á afhendingarmáta. Það gengur þvert á það sem Þórhildur segir í Morgunblaðinu.“
Þá segist Ólafur sömuleiðis hafa séð gögn sem sýni að á undanförnum vikum hafi þeim netverslunum snarfjölgað sem bjóða upp á Póstinn sem fyrsta kost, á kostnað einkarekinna keppinauta.
Full ástæða til að SKE taki bráðabirgðaákvörðun
„Sömu gögn segja okkur að verðið hjá Póstinum hefur snarlækkað á undanförnum vikum. Að okkar mati er full ástæða til að samkeppnisyfirvöld grípi inn í þessa hegðun ríkisfyrirtækisins með bráðabirgðaákvörðun. Við teljum sömuleiðis ástæðu til að fjármálaráðherrann, sem heldur á hlutabréfi ríkisins í Póstinum, hnykki á þeirri eigendastefnu sem hefur verið mótuð.“
Ólafur kveðst áhyggjufullur yfir lélegu eftirliti með samkeppnisháttum Póstsins og fjáraustri ríkisins í rekstur fyrirtækisins. Byggðastofnun hafi „engan áhuga á að sinna hlutverki sínu“ og Samkeppniseftirlitið hreyfi sig á hraða snigilsins. Eina stofnunin sem gefi sig að ástandinu sé Eftirlitsstofnun EFTA (ESA).
